Sosyal Ağ

 

Günün Fotoğrafı

ETKİNLİK TAKVİMİ

Beni Haberdar Et!

Yazarlar

Alıntı Yazılar

Medeniyet TV

GENÇ HAREKET

Yeni Anket

Kur'an'ı Nasıl Ezberlersin?

Abdulvahap KÖSESOY

03-09-2015

Kur'an'ı Nasıl Ezberlersin?
Kur’ân ezberi çok önemli ve zor bir görev olmakla beraber Allah’ın yardımı ve inayetiyle sâlih ve müttaki kullara kolay hale gelir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Allah şu Kur’an’la bazı kavimleri yükseltir; bazılarını da alçaltır.”  Başka bir hadis-i şerifte de şöyle geçmektedir: “Nefsimi kudret elinde tutan Allah'a yemin ederim ki; Kur’ân ezberi aynı develerin örneğine benzer. Kim ki Kur’ân’ı muhafaza edemezse (gerek hıfzan; gerekse manen), develerin sahibinden kaçtığı gibi o da insanın zihninden kaçıp gider (silinir, unutulur).” Arap olmayıp; Arapça bilmeyenler Kur’ân’ı ezberleyebiliyorlar. Bunun da ötesinde okuma-yazma bilmeyen âmâ çocuklar da ezberleyebiliyorlar. İşte bu, Kur’ân ilahî mucizelerindendir. Kur’ân dışında böyle bir kitap yoktur. Allah, aziz ve kerim kitabında şöyle buyuruyor: 

بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا الظَّالِمُونَ
“Aksine o (Kitab), sahibine seçip ayırma yeteneği kazandıran bir bilgi tasavvuru bahşedilenlerin gönüllerinde yer bulan hakikatin apaçık belgelerinden oluşmuştur: zaten bilinci altüst olmuş kimselerden başkası ayetlerimizi bile bile inkâra yeltenmez.” 
 
Fakat mesele Kur’ân’ı ezberlemekle bitmiyor. Kişi ezberlediği ayetlerin hükümlerini ve sorumluluğunu bizzat hayatında yaşaması gerekir ki maksat hâsıl olsun. Aksi halde kendisine delil ve hüccet bulmasın. Ashab-ı Kiram’dan Abdullah bin Mesud şöyle diyor: “Kur’an’ı (gönlünde ve zihninde) taşıyanın, insanlar uyuduğu zaman gecenin karanlığında;  sabah kahvaltı yaptıklarında oruçlu haliyle gündüzün aydınlığında; sevindiklerinde hüzünlü haliyle; güldüklerinde ağlamasıyla; abes konuştuklarında suskunluğuyla ve dünyanın zevklerini daldıklarında Allah’tan haşyet duymasıyla belirmesi gerekir. Ayrıca yumuşak kalpli ve vakarlı olması icab eder. Kaba sapa, sert huylu, insanların kendisinden kaçtığı kimse gibi olmaması gerekir.” 
O halde Kur’ân barındırdığı hükümlerle önce bireyi; daha sonra toplumu terbiye eder. Bunun dışında Kur’ân’ın faziletleri hakkında şunlar söylenebilir:
 
- Kur’ân’ı iyi bilen bir topluluk; daha az bilene imamlık, liderlik yapmada öndedir.
- Hz. Peygamber, Uhud savaşında şehid düşen Kur’ân hafızlarına ayrı bir önem veriyordu.
- Ömer’in şura meclisi, Kur’ân’ı ezberleyen gençlerden ve yaşlılardan oluşuyordu.
- Yemâme savaşında ordunun en ön safında bulunanlar Kur’ân hafızlarından oluşuyordu ki bunlardan 500 tanesi o savaşta şehid düştü. 

Kur’ân’ı ezberlemek isteyenlerin uyması gereken bazı önemli hususlar vardır. Bunlar kişiye, ezberi kolaylaştırdığı gibi gönlüne de Kur’ân sevgisi ve aşkı aşılamaktadır. Bunları 10 maddede özetleyebiliriz:
 
1- İhlâs (Samimiyet)
Kıyamet gününde ilk hesaba çekilecek olan, kendisine “Kur’ân okuyan” denilsin diye Kur’ân okuyan kimsedir. Sonra ateşe sürüklenir (Hz. Peygamber’in hadislerinde geçtiği gibi). Bu yüzden Kur’ân ezberi yapıldığında niyetlerin yalnızca Allah rızası için olduğuna dikkat etmek gerekir. Böylece hem ezber kolaylaşır hem de ezberden alınan hasenatın ve sevabın miktarı artar. Niyet hususunda şu örnekler verilebilir:
 
- Yürüme esnasında ya da araç kullanıldığında Kur’ân’ı, mushafsız okuyabilme niyeti…
- İnsanlar uykudayken gecenin bir vaktinde uyanıp Kur’ân ayetleri içinde farklı dünyalara açılma niyeti… 
- Anne-babaya ışığı, güneşin ışığından daha parlak olan bir taç giydirme niyeti… 
- Ebu Umâme şöyle demiştir: “Kur’ân’ı çokça okuyun; çünkü Allah, Kur’ân okuyan ve okuduğunu anlayan bir kalbe azap etmez. 
- Başkasına Kur’ân öğretme niyeti… Osman’ın, Hz. Peygamber’den rivayet ettiği bir hadis: “Sizin en hayırlınız Kur’ân’ı öğrenen ve öğreteninizdir” buyrulmuştur.
- Toplumda örnek kişilik oluşturma niyeti…
 
2- Azimet, Samimi İrâde ve Ertelememe
Kur’ân ezberi için sadece istek yeterli değildir. Allah, Kur’ân’da şöyle buyurmuştur:
 
وَمَنْ أَرَادَ الْآَخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا
“Ahireti isteyen, arzulayan kimse onun için çalışır ve ona iman ederse amelinin, çabasısın ve uğraşının karşılığını bulur.”  Hz. Peygamber’de şöyle buyurmuştur: “Akıllı ve çalışkan kimse vaktini boşa harcamadan nefsini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır. Aciz, tembel ve aldanmış kimse de hevasına uyan ve Allah’tan isteklerini kabul etmesini bekleyen kimsedir.” 
 
3- Değerini Anlamak
Hz. Peygamber’in, Kur’ân’ın değerini anlatan birçok hadisi mevcuttur. Bunlardan bir kaçı şöyledir: “Kalbinde Kur`ân`dan bir şey bulunmayan bir kimse, harabe olmuş (içinde kimsenin barınmadığı yıkık dökük) ev gibidir.”  Enes bin Malik’in, Hz. Peygamber’den rivayette bulunduğu hadiste ise şöyle geçer: “Kur'an ehli, Allah'ın ehlidir ve Allah'ın özel misafirleridir.”  Bir diğer hadiste de şöyle geçer: "Yalnız şu iki kişiye gıpta edilmelidir: Biri, Allah'ın kendisine verdiği malı hak yolunda harcayıp tüketen kimse, diğeri, Allah'ın kendisine verdiği ilimle (Kur’ân ilmi) yerli yerince hükmeden ve onu başkalarına öğreten kimse." 
 
4- Ezberlenen Ayetlerle Amel Edilmesi
Aynı, Hz. Ömer’in yaptığı gibi… Faiz, infâk ve harama bakmama ayetlerinde geçen hükümlerin uygulanması gibi… Enes bin Malik şöyle diyor: “Nice Kur’ân okuyan kimse vardır Kur’ân ona lanet eder.” Ammar bin Yasir Yemâme savaşı esnasında şöyle diyor: “Kur’ân’ı fiilleriniz ve amellerinizle süsleyin.”

5- Günahların Terk Edilmesi ve Tevbe’de Acele Davranılması
Nitekim Rabbimiz, Kur’ân’da şöyle buyurmaktadır: “Daha sonra işledikleri günahlar üzerinden çok geçmeden hemen tevbe ediyorlar.”  İmam Şafii’nin bu hususta çok güzel bir hatırası vardır. Der ki: “Ezberimin kötülüğünden Veki’e şikâyet ettim. Veki bana günahları terk etmemi tavsiye etti. Zira muhakkak ki ilim ilahi bir nurdur. Allah’ın nuru da asilere verilmez.”

6- Israrla Yapılan Dua
Kur’ân’ı ezberlemek isteyen bir kimsenin Allah’a çokça duada bulunması gerekir. Duanın kabul edildiği vakitleri araştırmalıdır. 

7- Doğru Anlayış
Ezberlediği ayetlerin manalarını, iniş sebeplerini çok derine girmeden bir tefsir kitabından okumak. İbn-i Kesir’in tefsiri buna örnek olabilir.

8- Tecvid
Ezberlenen ayetlerin doğru ezberlenmesi için bir hoca rehberliğinde tecvidin iyi öğrenilmesi gerekir. Çünkü bir ayeti ezberlememek, yanlış ezberlemekten evladır.

9- Devamlılık
Kur’ân ezberi için devamlılık çok önemlidir. Gerek okumada, gerek dinlemede ve gerekse de ezberleme çok önemli bir yer tutar. Hz. Peygamber bir hadiste şöyle buyurur: “Amellerin en hayırlısı az ve devamlı olanıdır.”

10- Huşuyla Eda Edilen Namaz
Kur’ân ezberi yapan bir kimse ezberlediği ayetleri namazında okumalıdır. Fakat bunu yaparken tadil-i erkâna azami derece önem vermelidir ki kılınan namazın bir değeri olsun. Okunan ayetler üzerinde düşünülmesi, tefekkür edilmesi gerekir. Özellikle de bu gece namazlarında yapılabilir. Ayrıca ezberlenen ayetlerin tekrar edilmesi de çok önemli ve zaruri bir husustur.

Kur’ân ezberini kolaylaştıran 10 madde:
1- Ezber için plan yapılmalı ve vakit iyi değerlendirilmelidir. “Kur’ân’ın tamamını 5 yılda ezberlemek ya da 6 cüzü bir yılda ezberlemek ve yahut da yarım cüzü bir ayda ezberlemek gibi…”
2- Ezberi en az bir kişiyle yapmak ki bu ezber yapanı dinç tuttuğu gibi ortak hareket edebilmeyi de öğretir.
3- Yanında muhakkak bir Kur’ân bulundur ki boş zamanlarında okuyabilesin.
4- Cehri namazlarda (sabah-akşam-yatsı) bir imamın arkasında kılmaya özen gösterilmeli…
5- Ezbere kolay ve faziletli surelerden başlanılması gerekir. Mesela Bakara Kehf, Mülk ya da Yasin sureleri gibi… Daha sonra içinde kıssaların bulunduğu sureler ezberlenmeli. Yusuf, Araf sureleri gibi… Ayrıca ezberde tertip çok önemlidir.
6- Yalnızca tek Kur’ân’dan ezberleme yapılmalı. Böylece bu ezberi kolaylaştırır.
7- İyice ezberlemeden başka bölümlere geçilmemesi gerekir. Aksi halde hem eski ezberler hem de sonradan yapılan ezberler tam olarak yapılmaz!
8- Ezberlenen ayetlerin başlarının sonlarıyla irtibat kurulması ezberi kolaylaştırır. Ayrıca bir surenin tekrarı yapılırken bölünerek değil tamamı bir anda yapılmalıdır.
9- Kur’ân’da birbirine benzeyen surelerin ve ayetlerin ezberi yapılırken gerekli önem verilmeli. Yeri geldiğinde bunların tefsiri de okunmalı ki bu hem ezbere hem de tefsire yardımcı olur. Fakat birbirine benzeyen sureler arka arkaya ezberlenmemeli! Çünkü bu ayetlerin birbirine karışmasına sebebiyet verir.
10. Kur’ân yarışmalarına katılma ki bu Allah’ın Kur’ân’da belirttiği: “Onun içiminin sonunda misk kokusu vardır. İşte yarışanlar ancak onda yarışsınlar.”  Ayetinde belirttiği husustur. 
 
Yazan: Rağıb es-Sercâni
Arapça’dan Çeviren ve Notlandıran: Abdulvahap Kösesoy
 


Yorum Yaz


E-posta :


saklı tutulacaktır

İsim :


Yorumunuzun yanında gösterilir

Yorumu Gönder

Mevcut Yorumlar

  • Gönderilmiş hiç yorum yok. İlk yapan siz olun!